Loading

Psychologiczne przyczyny otyłości.

Dlaczego nie możesz schudnąć? Dlaczego nie potrafisz oprzeć się pokusie podjadania? Dlaczego nie umiesz wytrwać w swoich postanowieniach?

Wiadomo, że otyłość stanowi dziś problem globalny, który dotyka osób w każdej grupie wiekowej i prowadzi do poważnych powikłań takich jak cukrzyca typu 2, miażdżyca czy choroby zwyrodnieniowe kości.

Przyczyny przybierania na wadze mogą mieć podłoże biologiczne (zaburzenia o charakterze klinicznym), społeczne (związane ze statusem społeczno – ekonomicznym)  lub psychologiczne – gdy nadmiar kalorii w diecie jest związany z mechanizmami psychologicznymi, stanowiącymi bardzo często kluczową barierę przed redukcją masy ciała. Wymienione przyczyny nierzadko nakładają się i oddziałują wspólnie na rozwój otyłości. Niemniej aby odpowiedzieć na pytania, które pojawiły się w podtytule wpisu postanowiłam przybliżyć Ci temat roli psychologicznych czynników mających wpływ na powstawanie nadwagi.

Zasada jest prosta…

Wyjdźmy od tego, że – jedzenie ma służyć zaspokajaniu potrzeb energetycznych organizmu – okazuje się jednak, że coraz częściej jedzenie spełnia zupełnie inne (dodatkowe) funkcje:

  1. Zaspokajanie potrzeby miłości – pokarm kojarzymy z okazywaniem sympatii, miłości poprzez słodkie podarunki.
  2. „Jedzenie to odpowiedzialność” – od dziecka powtarza się nam, aby zjadać wszystko co jest na talerzu. Tak postępując zjadamy często porcje, które są zbyt duże w stosunku do naszego zapotrzebowania.
  3. Zaspokojenie potrzeby nagrody – już od dzieciństwa nauczono nas, że za dobre oceny i zachowanie otrzymamy ulubione słodycze.
  4. Zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa – jedzenie w takiej sytuacji służy do odwrócenia uwagi od sytuacji problemowej, często jest to wyuczona reakcja na stres.
  5. Zaspokojenie potrzeby uznania i szacunku poprzez wizyty w znanych restauracjach i drogich delikatesach.

Powyższe czynniki powodują utratę samokontroli. Zaczynamy jeść bo nam smutno, bo zasłużyliśmy na pyszny deser… właściwie każdy powód jest dobry, w dodatku przyczyn gdy wydaje nam się, że odczuwamy głód jest naprawdę wiele.

Zmęczenie i niewyspanie, wpływa niekorzystnie na zdolność rozpoznawania przez nas rzeczywistych potrzeb i powoduje, że  zaczynamy podjadać. Podobnie dzieje się gdy mamy lekko odwodniony organizm – zamiast sięgnąć po wodę, wydaje nam się że jesteśmy głodni i jemy.

A dlaczego osobom na diecie zaleca się  odstawienie alkoholu? Ponieważ on tak samo jak przedstawione wyżej czynniki wpływa na ograniczenie samokontroli i sprawia że trudno jest nam wytrwać bez podjadania.

Kluczowa będzie zatem praca nad mechanizmami samokontroli. Należy starać się nie ulegać negatywnym myślom, które sabotują nasze działania – każą nam porzucić cele, bo i tak nam się nie uda. Negatywne myślenie powoduje napięcie i stres, przez który zaczynamy podjadać i w konsekwencji wpadamy w błędne koło, bo waga nie spada, a frustracja i złe samopoczucie narastają.

Aby wytrwać na diecie i być wiernym swoim postanowieniom należy ignorować złe myśli,  skupić się na tym aby decyzja o spożywaniu pokarmów wynikała z bodźców wewnętrznych – rzeczywistych sygnałów głodu. Należy starać się nie ulegać zewnętrznym bodźcom takim jak zapachy, wygląd czy konsystencja potrawy – odpuśćmy kulinarne programy i wędrówki po delikatesach. Na naszą niekorzyść będzie działała również łatwa dostępność pożywienia – pełna lodówka.

Podsumowanie

Problem nadmiernych kilogramów to nie tylko wynik spożywania zbyt kalorycznej żywności, ale rezultat współdziałania czynników natury psychologicznej. Czynniki te należy sobie uświadomić i rozpocząć pracę nad sobą, najlepiej pod kontrolą specjalisty. Prawidłowa terapia otyłości to zarówno wprowadzenie ubogoenergetycznej diety, zwiększenie aktywności fizycznej pacjenta, jak również nauczenie go, jak ma radzić sobie ze stresem.

One comment

Leave a Reply